Amatör Telsiz Operatörü – Bölüm:9 Anten ve kablo

Tekrar selamlar arkadaşlar. Önceki yazıları sırasıyla okumuş olmanız dileklerimizle bir önceki anlatımda bahsettiğimiz üzere anten ve kablo konularına değinelim istedim.

Telsiz haberleşmesi dendiği zaman tam da isminden anlaşılması gerektiği gibi tel olmadan haberleşme akla gelmeli. İş böyle olunca demek ki, tellerden oluşan tesisatımızın bitiş noktası olan anten ve o antene kadar uzanan telli hat dikkat edilmesi gerekli en önemli alan olarak önümüze çıkmaktadır. El cihazı, mobil veya sabit tüm telsiz cihazları için en önemli detay antendir. Anteniniz bir önceki an itibariyle sağlıklı çalışsa da bir sonraki kullandığınızda sağlığını yitirmiş olabilir detayını unutmamalısınız.

Yine sınav sorularında hatırlarsanız (!) tabii bu konuda oldukça fazla bir hesap yapmayı orada işlemiştiniz. Hangi frekansta çalışma yaptığınız esası ile uygun bir anten kullanımı için o banda uygun anten hesaplamaları umarım zihinlerinizde canlanmıştır.

Yine aynı sınav sorularında swr nedir, kaç olamaz gibi konular işlenmişti. Cihazınız ve anteniniz arasında bir denge olmalıdır ve bu denge ne kadar eşit olursa o oranda sağlıklı bir duyum ve gönderim söz konusudur. Bu denge haricinde bir de antenlerin şekilleri, yapım teknikleri ve yapımlarında kullanılan malzemelerin içeriğine bağlı olarak kazanç konusu vardır. Örneğin bir antende kazanç oranı 3.0dB olarak verilmişken bir başka antende aynı bantta çalışmasına rağmen 4.5dB kazanç verilmiş olabilir. Bu fark tamamen anten şekil ve yapılarında kullanılan malzemelerin farklılığı sonucudur. SWR değeriniz her ikisinde de 1.0 görülse dahi duyum ve gönderim gücüne etken kazanç da söz konusudur. Dolayısıyla her antenden aynı verim alınmaz, alınamaz.

Antenler aynı şekilde tüm istasyonlar için can damarı olduğu unutulmaması gereken elemanlar olup montajları da bu yukarıda anlatılan tümü için direk önem taşır. Bir mobil antenin evde oda içerisinde manyetik bir diplik ile kullanımı ve aynı antenin balkon demirinde doğru bir aparat ile veyahut çatıda düzgün bir montajla çalıştırılması tamamen farklı sonuçlar verecektir. Mono band olarak ifade edilen tek bantta (UHF-VHF-HF için belli bir aralık gibi) çalışan ve verimi istenen frekansa en iyi ayarlanabilen anten çeşitleri olduğu gibi kullanımı daha esnek ve kolay bir çalışma sağlayan dual band denilen iki frekans aralığı çalışabilen veya tri band olarak adlandırılan hatta multi band olarak da adlandırılan 3’den fazla aralıkta çalışabilen antenler de mevcuttur.

Anten konusu kolay ve hızlıca anlatılabilecek bir konu değildir. Bu sebeple biraz daha içeriği anlamaya çalışmanız isteğimdir. Anten bir istasyonun en önemli bitim noktasıdır. Tabii ki onunla cihazınız arasındaki en temel unsur olan kabloları da hafife almamak gereklidir.

Kablo, anteniniz ve cihazınız arasındaki en önemli iletim faktörüdür. Baraj tam kapasite dolu olsa da suyu evinize güzel bir şekilde taşıyabilecek bir boru hattınız yoksa elinizdeki musluk akmaz! Uygun kablo buna benzer. Uzun süre dayanıklı, iletimi en az kayıplı kablo en doğru seçimdir. Ancak işin mali boyutu tabii ki seçimler yapmayı gerektirmekte.

Bilinmesi gereken temel şudur ki RG58 – RG213 – RG214 – LMR400 – LMR600 – 1/2 (nam-ı değer HELIAX) ve daha nice kablo çeşitleri olduğudur. Kablodaki önem, iletimdeki kayıpları en aza indirebilmektir. Bir istasyon düşünelim ki anteni 3.0dB kazanç değerinde olsun ve diğer bir anten aynı istasyonda 2.0dB kazançta olsun ancak kablolama değişikliğinde aynı istasyonda RG58 ile 30mt kullanalım ve sonrasında 1/2 kablo ile 30mt kullanalım. Burada emin olun 1/2 kablo kullanılan daha düşük kazanca sahip kablo ile anten sistemi istasyonunuz içinde muhakkak çok daha verimli çalışma sunacaktır. Sebebi sadece yolda kaybedilen sinyal değerleri ve etkilenilen dış faktörlerdir. Böylece kablonun ne sonuç verdiği çok daha net ortaya çıkacaktır.

Unutmayın ki anten ve kablolama en zahmetli uğraşı olup genelde cihazlar örneğin 3 sene içerisinde çok daha fazla değiştirilmektedir! Anten ve kablo her istasyonun temel ve en kalıcı unsurlarıdır.

Bir sonraki yazımızda konuya devam etmemiz gereken çok detay olduğunu belirtmek isterim.


Amatör Telsiz Operatörü Yazılarının diğer serileri:


TAMAD – TA1IHE Op.Murat Kaygısız izniyle TAMAD Facebook grubundaki yazı serisinin yayınıdır.

YM1KAD Telsiz Amatörleri Derneği Facebook Grubu

https://www.facebook.com/groups/ym1kad